Gazlı Söndürme Sistemi Çeşitleri

Gazlı yangın söndürme sistemlerinde kullanılan söndürücü gazlar ve pano içi/algılama çözümleri: her biri farklı risk profiline göre mühendislik hesabıyla seçilir.

Bu bölümdeki sayfalar

FM-200 gazlı söndürme sisteminde valf manifoldu ve basınç göstergeleri yakın çekim
FM-200

FM-200 (HFC-227ea) Gazlı Yangın Söndürme Sistemi

FM-200 (HFC-227ea), 10 saniyeden kısa sürede boşalarak yangını ağırlıklı olarak ısı çekerek söndüren, renksiz, kokusuz ve elektriksel olarak iletken olmayan bir temiz ajandır; tasarım konsantrasyonu insan güvenliği sınırlarının altında hesaplandığında, deşarj öncesi alarm ve tahliye prosedürüyle insan bulunabilen hacimlerde kullanılabilir.

Veri merkezi koridorunda NOVEC 1230 temiz gaz söndürme silindiri
FK-5-1-12

FK-5-1-12 (Novec 1230) Gazlı Yangın Söndürme Sistemi

FK-5-1-12, 10 saniyeden kısa sürede boşalarak yangını söndüren, çok düşük çevresel etkiye (GWP=1, atmosferik ömür yaklaşık 5 gün) sahip florlu keton esaslı bir temiz ajandır; tasarım konsantrasyonu NOAEL değerinin (%10) altında hesaplandığından, deşarj öncesi alarm ve tahliye prosedürüyle insan bulunabilen hacimlerde kullanılabilir.

Etiketli INERGEN IG-541 silindir bankası ve manifold hattı
IG-541

IG-541 (Inergen) İnert Gazlı Söndürme Sistemi

IG-541 (Inergen), yüzde 52 azot, yüzde 40 argon ve yüzde 8 karbondioksitten oluşan; ortam oksijenini yanmayı sürdüremeyecek ama insan tarafından bir süre solunabilecek seviyeye indirerek yangını söndüren doğal bir inert gaz karışımıdır. Karışımdaki CO2 solunumu uyarır; yine de deşarjdan önce alarm verilir ve alan boşaltılır.

İnert gaz yangın söndürme sistemi silindir odası
IG-55

IG-55 (Argonite) İnert Gazlı Söndürme Sistemi

IG-55 (Argonite), yüzde 50 azot ve yüzde 50 argondan oluşan, CO2 içermeyen bir inert gaz söndürme ajanıdır; ortam oksijenini yanmayı sürdüremeyecek seviyeye indirerek yangını söndürür ve elektronik ile hassas malzemelere zarar vermez.

CO2 gazlı yangın söndürme sisteminde kırmızı silindir bankası ve duvardaki kontrol panosu
CO2

CO2 (Karbondioksit) Gazlı Söndürme Sistemi

CO2 gazlı yangın söndürme sistemi, kapalı bir hacimdeki oksijen oranını yanmayı sürdüremeyecek seviyeye indirerek A, B ve C sınıfı yangınları söndüren yüksek basınçlı bir toplam kaplama sistemidir; söndürme konsantrasyonunda insan sağlığına zararlı olduğu için yalnızca boşaltılmış veya insansız hacimlerde kullanılır.

Elektrik pano içi gazlı söndürme silindiri ve açık kabin

Pano İçi Gazlı Söndürme Sistemi

Pano içi gazlı söndürme sistemi, elektrik panosu veya ekipman kabini içine yerleştirilen ve yaklaşık 100–110°C'de patlayan basınçlı bir polimer algılama tüpüyle tetiklenen, FM-200, Novec 1230 veya CO2 ajanlarından biriyle çalışan; ayrı bir elektronik algılama sistemi gerektirmeden ısı kaynağının hemen yanında söndürme yapan kompakt bir sistemdir.

Tavana monteli duman dedektörünün yakın çekimi

Yangın Algılama Sistemleri

Yangın algılama sistemi, ısı, duman (görünür/görünmez) ve alev dedektörlerinden gelen sinyalleri bölge bazlı değerlendirerek kontrol paneli üzerinden otomatik gazlı söndürme tetiklemesini mümkün kılan tetikleyici katmandır; söndürme sistemi olmadan tek başına yangını söndürmez.

Söndürücü gazların teknik karşılaştırması

Değerler ürün sayfalarımızda kaynaklarıyla verilen bilgilerin özetidir. Kesin değerler, projede kullanılan sistemin onay dokümanlarından alınır.

SistemGaz ailesiDepolamaSöndürme etkisiİnsan bulunan hacimGWPTüp alanı
FM-200 (HFC-227ea)Kimyasal temiz gaz (HFC)Sıvı, azotla basınçlandırılmış (genellikle 25 veya 42 bar)Ağırlıklı olarak ısı çekmeUygun: tasarım konsantrasyonu NOAEL (%9) altında, alarm ve tahliye ileYüksek (HFC)Az
FK-5-1-12 (Novec 1230)Kimyasal temiz gaz (florlu keton)Sıvı, azotla basınçlandırılmış (25–50 bar)Ağırlıklı olarak ısı çekmeUygun: tasarım konsantrasyonu NOAEL (%10) altında, alarm ve tahliye ile1Az
IG-541 (Inergen)İnert gaz (%52 N₂, %40 Ar, %8 CO₂)Sıkıştırılmış gaz (15 °C'de 150, 200 veya 300 bar)Oksijeni seyreltmeUygun: NFPA 2001 konsantrasyon ve maruziyet süresi sınırları içinde≈0Çok
IG-55 (Argonite)İnert gaz (%50 N₂, %50 Ar)Sıkıştırılmış gaz (15 °C'de 150, 200 veya 300 bar)Oksijeni seyreltmeUygun: IG-541 ile aynı NFPA 2001 sınırları içinde0Çok
CO₂ (karbondioksit)KarbondioksitSıvılaştırılmış, oda sıcaklığında yaklaşık 55–60 barOksijeni seyreltme (asgari %34 konsantrasyon)Uygun değil: yalnızca insansız veya boşaltılmış hacimler1Orta–çok

Kimyasal temiz gazlar (FM-200, FK-5-1-12) AB'de değerlendirme aşamasındaki evrensel PFAS kısıtlama önerisinin de kapsamındadır; ayrıntılar FK-5-1-12 sayfamızda.

Hangi sistem size uygun olabilir?

Dört soruyu yanıtlayın; projenize uyabilecek sistem ailelerini ve nedenlerini gösterelim.

Ne korunacak?
Hacimde insan bulunuyor veya bulunabiliyor mu?
Silindirler için ne kadar alan ayrılabilir?
Düşük küresel ısınma potansiyeli (GWP) bir proje kriteri mi?

Değerlendirilebilecek sistemler

Sonuç için soruları yanıtlayın.

Bu ön değerlendirme mühendislik hesabının yerini tutmaz. Kesin seçim; hacim, oda sızdırmazlığı, uygulanacak standart ve sistem üreticisinin onaylarıyla birlikte yapılır.

İndirilebilir teknik dokümanlar

Şartname hazırlığı, test öncesi hazırlık ve ürün bilgisi için PDF dokümanlar.

Tüm dokümanlar →

Gazlı yangın söndürme sistemleri nelerdir?

Gazlı yangın söndürme sistemleri, yangını su kullanmadan, korunan hacmi bir söndürücü gazla doldurarak söndüren sabit sistemlerdir. Başlıca türleri; kimyasal temiz gazlı FM-200 (HFC-227ea) ve FK-5-1-12 (Novec 1230), inert gazlı IG-541 (Inergen) ve IG-55 (Argonite), insansız hacimler için CO2 ve tek tek elektrik panolarını koruyan pano içi söndürme sistemleridir. Hepsi, söndürmeyi tetikleyen bir yangın algılama ve kontrol sistemiyle birlikte çalışır. Türkiye'de tasarımda TS ISO 14520 esas alınır (Yangın Yönetmeliğinde gazlı söndürme).

Hangi gazlı söndürme sistemi hangi durumda seçilir?

Gazlı söndürme sistemi çeşitleri iki ana aileye ayrılır: oksijeni seyrelterek söndüren inert gazlar (IG-541, IG-55) ve ısıyı çekip yanma reaksiyonunu kesen kimyasal temiz gazlar (FM-200, FK-5-1-12). CO2 ise yalnızca insansız hacimlerde kullanılan ayrı bir sınıftır. Doğru seçim için şu sorular belirleyicidir:

  • Hacimde insan bulunuyor mu? Personelin girip çıktığı sunucu, arşiv veya kontrol odalarında FM-200, FK-5-1-12 (Novec 1230) veya IG-541 (Inergen) tercih edilir; CO2 yalnızca insansız veya boşaltılması güvence altındaki hacimlerde kullanılır.
  • Tüp odası için ne kadar alan var? Kimyasal temiz gazlar aynı hacmi daha az silindirle korur; inert gazlar daha fazla silindir ve daha büyük bir tüp odası ister.
  • Çevresel etki öncelikli mi? İnert gazların ve FK-5-1-12'nin (GWP=1) çevresel etkisi çok düşüktür; FM-200 bir HFC olduğu için GWP değeri yüksektir.
  • Korunacak olan oda mı, pano mu? Yalnızca birkaç kritik elektrik panosu korunacaksa pano içi gazlı söndürme yangını doğrudan kaynağında bastırır.
  • Algılama altyapısı hazır mı? Her oda tipi sistem, söndürmeyi tetikleyen bir yangın algılama ve kontrol sistemiyle birlikte tasarlanır.

Karşılaştırma rehberleri

Kesin gaz seçimi; hacmin doluluk durumu, oda sızdırmazlığı, çevresel öncelikler ve uygulanacak standart birlikte değerlendirilerek mühendislik hesabıyla yapılır. Tüm sistem türlerini, uygulama alanlarını ve proje sürecini gazlı yangın söndürme sistemleri ana sayfamızda bir arada bulabilirsiniz.