Karşılaştırma ve Seçim

İnert Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri: IG-01, IG-100, IG-55 ve IG-541

IG-01 saf argon, IG-100 saf azot, IG-55 azot-argon karışımı, IG-541 ise azot, argon ve %8 CO2 karışımıdır; dördü de oksijeni seyrelterek söndürür, sıfıra yakın çevresel etkiye sahiptir ve ISO 14520 ile EN 15004'ün ayrı bölümlerinde tanımlanır. Aralarındaki farklar yoğunluk, solunum etkisi ve depolama koşullarındadır.

IG-01, IG-100, IG-55 ve IG-541, yangını oksijeni seyrelterek söndüren dört inert gaz söndürme ajanıdır. Dördü de atmosferde doğal olarak bulunan gazlardan oluşur, kalıntı bırakmaz, elektriksel olarak iletken değildir ve çevresel etkileri sıfıra yakındır. Aralarındaki farklar bileşim, havaya göre yoğunluk, solunum üzerindeki etki ve depolama koşullarındadır.

Adlandırma: “IG” Kodları Ne Anlama Gelir?

“IG” (inert gas) kodundaki rakamlar, gazın içerdiği azot, argon ve karbondioksit oranlarına atıf yapar. IG-01 yalnızca argon, IG-100 yalnızca azot, IG-55 yarı yarıya azot ve argon, IG-541 ise %52 azot, %40 argon ve %8 karbondioksit içerir. IG-541 en çok Inergen, IG-55 ise Argonite ticari adlarıyla bilinir.

Karşılaştırma Tablosu

Ajan	Bileşim	ISO 14520 bölümü	EN 15004 bölümü	Havaya göre yoğunluk*
IG-01	%100 argon	Bölüm 12	Bölüm 7	≈1,38 (havadan ağır)
IG-100	%100 azot	Bölüm 13	Bölüm 8	≈0,97 (havaya çok yakın)
IG-55 (Argonite)	%50 azot, %50 argon	Bölüm 14	Bölüm 9	≈1,17
IG-541 (Inergen)	%52 azot, %40 argon, %8 CO2	Bölüm 15	Bölüm 10	≈1,18

*Bileşenlerin molar kütlelerinden hesaplanan yaklaşık değerlerdir (hava ≈1,00).

Nasıl Söndürürler?

İnert gazlar kimyasal olarak tepkimeye girmez. Korunan hacme verilen gaz, ortamdaki oksijen oranını yanmanın sürdürülemeyeceği bir seviyeye indirir; bu seviye aynı zamanda kısa süreli insan maruziyetine izin verecek şekilde hesaplanır. Oksijeni seyreltmek için hacme büyük miktarda gaz eklenmesi gerektiğinden, inert gaz sistemleri kimyasal temiz gazlara göre çok daha fazla silindir kullanır ve deşarj süresi, halokarbon gazların 10 saniyesine kıyasla daha uzundur (standartlarda tipik olarak 60 saniye mertebesinde tanımlanır). Bu mekanizmayı ayrıntılı olarak gazlı yangın söndürme nasıl çalışır rehberimizde anlattık.

Yoğunluk Neden Önemli?

Havadan ağır bir gaz, deşarjdan sonra odanın alt bölgelerine çöker ve alt seviyedeki açıklıklardan (kapı altı, kablo geçişleri) sızmaya eğilimlidir; havaya yakın yoğunluktaki bir gaz ise oda içinde daha homojen kalır. Bu, söndürücü konsantrasyonun bekletme süresi (hold time) boyunca korunmasını doğrudan etkiler. Argonun ağırlıklı olduğu IG-01 için alt seviye sızdırmazlığı daha kritik hâle gelirken, IG-100’ün yoğunluğu havaya çok yakındır. Hangi gaz seçilirse seçilsin bekletme süresinin sağlandığı oda sızdırmazlık testiyle doğrulanmalıdır.

İnsan Güvenliği

İnert gazlar zehirli değildir; risk, oksijen seviyesinin düşmesinden kaynaklanır. NFPA 2001, insan bulunabilen hacimler için ulaşılan oksijen seviyesine göre azami maruziyet süreleri tanımlar: oksijen %12’nin üzerinde kaldığında (yaklaşık %43’e kadar tasarım konsantrasyonu) 5 dakika, %10–12 aralığında 3 dakika; daha düşük oksijen seviyeleri ise yalnızca normalde insan bulunmayan hacimler için kabul edilir. Güncel projede standardın yürürlükteki baskısı esas alınmalıdır.

IG-541’i diğerlerinden ayıran özellik %8 CO2 bileşenidir: bu oran, düşük oksijenli ortamda solunum hızını artırarak vücudun oksijen alımını destekler. IG-55, IG-01 ve IG-100 CO2 içermez. Hangi ajan kullanılırsa kullanılsın, deşarjdan önce sesli ve görsel alarm verilir ve alan boşaltılır; güvenlik payı, insanların gaza maruz kalması için değil, tahliye sırasında oluşabilecek gecikmelere karşı vardır. CO2 ise bu dört gazdan tamamen farklıdır: söndürme konsantrasyonunda kendisi zehirleyici olduğu için insan bulunan hacimlerde kullanılmaz (bkz. CO2 sistemlerinde güvenlik).

Depolama ve Sistem Mimarisi

İnert gazlar sıvılaşmaz; yüksek basınçlı silindirlerde gaz hâlinde, genellikle 200 veya 300 bar basınçta depolanır. Silindir basıncı ve sayısı, tüp odası alanını ve boru şebekesinin basınç sınıfını belirler; deşarj sırasında basıncı düşürmek için sistemde basınç düşürücü eleman (orifis) kullanılır. Silindir bankası büyüdükçe, birden fazla bölgeyi seçici valflerle tek bir bankadan korumak ekonomik hâle gelir; bu yaklaşımı Stand Alone ve Multi-Zone sistemler rehberimizde karşılaştırdık.

GYS’nin İnert Gaz Kapsamı

Sitemizde ayrıntılı ürün sayfası bulunan inert gazlar IG-541 (Inergen) ve IG-55 (Argonite) sistemleridir. Şartnamesinde IG-01 veya IG-100 geçen projelerde ajan ve onaylı sistem seçeneği proje bazında değerlendirilir; bunun için teklif formundan proje bilgilerinizi paylaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

IG-01, IG-100, IG-55 ve IG-541 arasındaki temel fark nedir?

Bileşimdir. IG-01 saf argon, IG-100 saf azot, IG-55 yarı yarıya azot ve argon, IG-541 ise %52 azot, %40 argon ve %8 karbondioksitten oluşur. Dördü de oksijeni seyrelterek söndürür; farklar gazın havaya göre yoğunluğunda, IG-541'deki CO2'nin solunumu uyarıcı etkisinde ve depolama koşullarındadır.

İnert gazlar insan bulunan odalarda kullanılabilir mi?

Tasarım konsantrasyonu insan güvenliği sınırları içinde kalacak şekilde hesaplandığında evet. NFPA 2001, inert gazlar için ulaşılan oksijen seviyesine göre azami maruziyet sürelerini tanımlar. Hangi gaz seçilirse seçilsin deşarjdan önce alarm verilir ve alan boşaltılır; amaç insanların gaza maruz kalması değil, tahliye sırasında güvenlik payının korunmasıdır.

Hangi inert gaz daha iyi?

Tek bir doğru cevap yoktur. IG-541'in CO2 bileşeni düşük oksijenli ortamda solunumu uyarır; IG-55 ve IG-01 CO2 içermez; IG-100 havaya en yakın yoğunluğa sahiptir. Seçimde projenin standardı, onaylı sistem seçenekleri, oda sızdırmazlığı ve tüp odası alanı birlikte değerlendirilir.

Bu rehberdeki bilgileri projenize uygulamak için gazlı yangın söndürme hizmetlerimizi ve tüm sistem seçeneklerini ana sayfamızda inceleyebilir, teklif formundan bize ulaşabilirsiniz.

Son güncelleme: 4 Kasım 2026