Uygulama Alanları
Elektrik Odaları, Pano ve UPS Odaları için Gazlı Söndürme
Elektrik ve UPS odalarında gazlı yangın söndürme sistemi, enerjili pano, kesici, UPS ve kablo tesisatını su kullanmadan ve kalıntı bırakmadan korur; oda hacmi gazla korunurken yüksek riskli panolar pano içi söndürmeyle kaynağında korunabilir.
Mühendislik ekibimiz talebinize 24-48 saat içinde dönüş yapar.
Neden Gazlı Söndürme?
Elektrik dağıtım odaları, OG/AG pano odaları ve UPS odaları bir tesisin tüm enerjisini taşır; buradaki bir yangın yalnızca ekipmanı değil, tesisin tamamının çalışmasını durdurabilir. Bu hacimlerde su bazlı söndürme, enerjili ekipmanda kısa devre riski oluşturur ve söndürme sonrası temizlik ile kurutma nedeniyle kesintiyi uzatır.
Gazlı söndürme ajanları elektriksel olarak iletken değildir ve kalıntı bırakmaz. Gaz, pano aralıklarına, kablo kanallarına ve kabinet içlerine kadar ulaşarak yangını erken aşamada bastırır; ekipman söndürme sonrasında büyük ölçüde temiz kalır ve odanın yeniden devreye alınması kolaylaşır.
Bu Alana Özgü Riskler
Elektrik odalarındaki yangınların büyük bölümü ısınmayla başlar: gevşeyen bara ve klemens bağlantıları, aşırı yüklenen kablolar ve yaşlanan izolasyon, görünür alevden önce uzun süre ısınır ve duman üretir. Kesici ve kontaktörlerde oluşan ark, kısa sürede çevredeki yalıtım malzemesini tutuşturabilir. UPS ve akü sistemleri de arıza durumunda ısınma ve yangın kaynağı olabilir.
Kablo tavaları ve kablo geçişleri, yangının komşu hacimlere yayılması için bir yol oluşturur. Bu geçişler aynı zamanda gazın odadan kaçtığı noktalardır; bu nedenle elektrik odalarında oda sızdırmazlığı, söndürme tasarımının ayrılmaz bir parçasıdır.
Oda Koruması ve Pano İçi Koruma
Elektrik odalarında iki yaklaşım birlikte veya ayrı ayrı kullanılır:
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Oda tipi (toplam kaplama) sistem | Odanın tamamı, hacme göre hesaplanan gazla korunur. Personelin girip çıktığı odalarda FK-5-1-12 (Novec 1230), FM-200 veya IG-55 gibi inert gazlar tercih edilir. Normalde insan bulunmayan ve boşaltılması güvence altına alınan hacimlerde CO2 de değerlendirilebilir. |
| Pano içi söndürme | Yangını kaynağında, panonun içinde bastırır. Sıcak noktanın üzerinde patlayan basınçlı algılama tüpüyle tetiklenir ve ayrı bir elektronik dedektör gerektirmez. Oda sızdırmaz değilse veya yalnızca birkaç kritik pano korunacaksa pratik bir çözümdür. Ayrıntılar için pano içi gazlı söndürme sistemi sayfamıza bakabilirsiniz. |
Büyük tesislerde birden fazla elektrik odası tek bir paylaşımlı silindir bankasından seçici valflerle korunabilir; bu yaklaşımı Multi-Zone sistem sayfamızda anlattık.
Algılama ve Kontrol Senaryosu
Elektrik odalarında algılama, yangının ısınma ve duman aşamasında fark edilmesi için duman dedektörlerine dayanır; yanlış deşarjı önlemek için genellikle iki ayrı algılama bölgesinin onayıyla (çapraz bölge) boşaltma yapılır. Kontrol senaryosu proje aşamasında netleştirilir: deşarj öncesi sesli ve görsel alarm, tahliye için gecikme süresi, havalandırmanın durdurulması, damperlerin kapatılması ve gerekiyorsa belirli ekipmanın enerjisinin kesilmesi bu senaryonun parçalarıdır. Algılama ile söndürmenin nasıl birlikte çalıştığını yangın algılama entegrasyonu rehberimizde ele aldık.
Oda Sızdırmazlığı
Kablo ve bara geçişleri, kapı altları ve havalandırma menfezleri, gazın odada tutulmasını zorlaştıran başlıca noktalardır. Bu nedenle elektrik odalarında sistem kurulmadan önce geçişlerin yangın dayanımlı malzemeyle kapatılması ve kurulum sonrası door fan testiyle tasarım konsantrasyonunun gerekli süre boyunca korunduğunun doğrulanması gerekir.
Tipik yangın riskleri
| # | Risk |
|---|---|
| 1 | Gevşek bağlantı ve aşırı yük kaynaklı bara ve klemens ısınması |
| 2 | Kablo tavalarında ve pano içinde kablo izolasyonunun tutuşması |
| 3 | UPS ve akü sistemlerinde arıza kaynaklı ısınma |
| 4 | Kesici ve kontaktörlerde ark oluşumu |
| 5 | Kablo geçişlerinden komşu hacimlere yayılma |
Bu alan için değerlendirilen sistemler
| Sistem | Gaz ailesi | İnsan bulunan hacim |
|---|---|---|
| IG-55 (Argonite) İnert Gazlı Söndürme Sistemi | İnert gaz (%50 N₂, %50 Ar) | Uygun: IG-541 ile aynı NFPA 2001 sınırları içinde |
| FK-5-1-12 (Novec 1230) Gazlı Yangın Söndürme Sistemi | Kimyasal temiz gaz (florlu keton) | Uygun: tasarım konsantrasyonu NOAEL (%10) altında, alarm ve tahliye ile |
| Pano İçi Gazlı Söndürme Sistemi | — | — |
| Yangın Algılama Sistemleri | — | — |
Sık sorulan sorular
Elektrik odasında su bazlı söndürme neden tercih edilmez?
Oda tipi gazlı söndürme mi, pano içi söndürme mi?
CO2 elektrik odalarında kullanılabilir mi?
Gaz boşaldığında elektrik kesilir mi?
GYS, İstanbul merkezli bir gazlı yangın söndürme firması olarak bu tür tesislerde keşiften bakıma tüm süreci kendi ekibiyle yürütür. Gaz seçenekleri ve proje adımları ana sayfamızda bir arada.
İlgili Ürünler
IG-55 (Argonite) İnert Gazlı Söndürme Sistemi
IG-55 (Argonite), yüzde 50 azot ve yüzde 50 argondan oluşan, CO2 içermeyen bir inert gaz söndürme ajanıdır; ortam oksijenini yanmayı sürdüremeyecek seviyeye indirerek yangını söndürür ve elektronik ile hassas malzemelere zarar vermez.
FK-5-1-12 (Novec 1230) Gazlı Yangın Söndürme Sistemi
FK-5-1-12, 10 saniyeden kısa sürede boşalarak yangını söndüren, çok düşük çevresel etkiye (GWP=1, atmosferik ömür yaklaşık 5 gün) sahip florlu keton esaslı bir temiz ajandır; tasarım konsantrasyonu NOAEL değerinin (%10) altında hesaplandığından, deşarj öncesi alarm ve tahliye prosedürüyle insan bulunabilen hacimlerde kullanılabilir.
Pano İçi Gazlı Söndürme Sistemi
Pano içi gazlı söndürme sistemi, elektrik panosu veya ekipman kabini içine yerleştirilen ve yaklaşık 100–110°C'de patlayan basınçlı bir polimer algılama tüpüyle tetiklenen, FM-200, Novec 1230 veya CO2 ajanlarından biriyle çalışan; ayrı bir elektronik algılama sistemi gerektirmeden ısı kaynağının hemen yanında söndürme yapan kompakt bir sistemdir.
Yangın Algılama Sistemleri
Yangın algılama sistemi, ısı, duman (görünür/görünmez) ve alev dedektörlerinden gelen sinyalleri bölge bazlı değerlendirerek kontrol paneli üzerinden otomatik gazlı söndürme tetiklemesini mümkün kılan tetikleyici katmandır; söndürme sistemi olmadan tek başına yangını söndürmez.
İlgili Çözümler
Stand Alone (Tek Bölge) İnert Gaz Söndürme Sistemi
Stand Alone sistem, tek bir bölgeye/odaya adanmış kendi silindir bankası, boru şebekesi, kontrol paneli ve algılama üniteleriyle birlikte önceden mühendislik hesabı yapılmış, anahtar teslim bir inert gaz söndürme çözümüdür.
Multi-Zone (Çok Bölgeli) İnert Gaz Söndürme Sistemi
Multi-Zone sistem, birden fazla yangın-ayrık bölgeyi tek bir paylaşımlı silindir bankasından, her bölgeye özel bir seçici valf üzerinden koruyan bir inert gaz söndürme mimarisidir; silindir bankası yalnızca en büyük tekil bölgenin ihtiyacına göre boyutlandırıldığı için alan ve maliyet açısından belirgin bir verimlilik sağlar.
İlgili Hizmetler
Saha Keşfi Hizmeti
Saha keşfi, bir gazlı yangın söndürme projesinin ilk adımıdır; korunacak hacmin fiziksel, mimari ve altyapısal özelliklerinin yerinde incelenerek tasarımın gerçek koşullara dayandırılmasını sağlar.
Oda Sızdırmazlık İnşası Hizmeti
Oda sızdırmazlık inşası, korunan hacmin duvar, tavan ve taban geçişlerinin fiziksel olarak kapatılarak, söndürme gazının gerekli tutma süresi boyunca hacim içinde kalmasını sağlayan yapısal iyileştirme çalışmasıdır.
Oda Sızdırmazlık Testi (Door Fan Test) Hizmeti
Oda sızdırmazlık testi (door fan test), korunan hacme yerleştirilen bir fan ile basınç farkı oluşturularak, söndürme gazının o hacimde gerçekte ne kadar süre kalacağının, canlı bir gaz boşalımı yapılmadan hesaplanmasıdır.
Tesisiniz için doğru sistemi birlikte belirleyelim
Korunacak odaları ve yaklaşık ölçülerini paylaşın. Gaz seçimini insan bulunurluğu, alan ve sızdırmazlık koşullarına göre mühendislik hesabıyla yapalım.