Uygulama Alanları
Enerji Üretim Tesisleri için Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri
Enerji üretim ve dağıtım tesislerinde gazlı yangın söndürme sistemi, trafo, şalt ve kontrol ekipmanını devre dışı bırakmadan koruyan, iz bırakmayan ve elektriksel olarak iletken olmayan bir söndürme yöntemi sunmak için kullanılır.
Mühendislik ekibimiz talebinize 24-48 saat içinde dönüş yapar.
Neden Gazlı Söndürme?
Enerji üretim ve dağıtım tesislerinde kontrol odaları, şalt sahaları ve kablo galerileri, tesisin tamamının işletme güvenliğini doğrudan etkileyen kritik noktalardır. Bu alanlarda bir yangın, yalnızca yerel bir hasarla sınırlı kalmaz; kontrol sistemlerinin veya koruma rölelerinin devre dışı kalması, üretim veya dağıtımın tamamen durmasına yol açabilir. Su bazlı söndürme, enerjili elektrik ekipmanı üzerinde ek risk oluşturduğundan ve ekipmanı kalıcı olarak hasara uğrattığından bu ortamlar için uygun değildir.
Gazlı söndürme sistemleri, elektriksel olarak iletken olmayan ve söndürme sonrası herhangi bir kalıntı bırakmayan bir müdahale sağlar; bu sayede trafo odaları, şalt tesisleri ve kontrol panoları söndürme sonrasında kısa sürede yeniden devreye alınabilir. Enerji tesislerinde planlanmamış duruş süresi (unplanned outage) doğrudan üretim kaybı ve bazı durumlarda sözleşmesel ceza anlamına geldiğinden, hızlı ve temiz söndürme işletme sürekliliği açısından belirleyicidir.
Bu tesislerdeki alanların önemli bir kısmı normal işletme sırasında sürekli personel bulundurmaz, ancak bakım ve müdahale ekiplerinin düzenli olarak giriş çıkış yaptığı alanlardır; bu nedenle seçilen gazın insan güvenliği açısından kabul edilebilir olması gerekir.
Bu Alana Özgü Riskler
Trafo ve şalt ekipmanındaki elektriksel arızalar, gevşek bağlantı noktaları, izolasyon bozulması veya aşırı yüklenme sonucu ark oluşumuna yol açabilir; ark, hem doğrudan bir tutuşma kaynağı hem de trafo yağı gibi yanıcı sıvıların tutuşmasına neden olabilecek yoğun bir ısı kaynağıdır. Türbin ve jeneratör gruplarında ise yağlama sistemi arızaları veya mekanik sürtünme kaynaklı aşırı ısınma, özellikle yağ buharının bulunduğu ortamlarda hızla yangına dönüşebilir.
Kontrol odalarındaki elektronik ekipman (SCADA sistemleri, koruma röleleri, haberleşme üniteleri) görece düşük yangın yüküne sahip olsa da, bu ekipmanın kaybı tesisin izleme ve koruma kabiliyetini doğrudan ortadan kaldırdığı için kritik önem taşır. Kablo galerileri ise yoğun kablo demetleri nedeniyle bir yangının çok hızlı yayılabileceği, uzun ve dar geçitlerden oluşan alanlardır; bu galerilerde başlayan bir yangın, birden fazla sistemi aynı anda etkileyebilir.
Önerilen Yaklaşım
Kontrol odaları ve kablo galerileri gibi personelin zaman zaman bulunduğu kritik hacimler için IG-541, uzun süreli, kimyasal bozunmaya uğramayan bir söndürme ortamı sunar ve büyük hacimli galeriler için çok bölgeli mimariyle ölçeklenebilir. Daha kompakt kontrol odaları ve şalt bina içi teknik hacimlerde ise FM-200, hızlı boşalma süresi ve daha az silindir alanı gerektirmesi nedeniyle tercih edilebilir.
Tekil trafo kontrol panoları, röle dolapları ve saha kabinleri için panel suppression çözümü, doğrudan kabin içine entegre edilerek daha hızlı ve noktasal bir koruma sağlar. Tüm bu sistemlerin erken ve güvenilir devreye girmesi, yüksek kaliteli algılama (fire detection) altyapısına bağlı olduğundan, tasarım aşamasında algılama ve söndürme mantığının birlikte, yanlış alarm toleransı düşük tutularak planlanması gerekir.
Tipik yangın riskleri
| # | Risk |
|---|---|
| 1 | Trafo ve şalt ekipmanında elektriksel arıza ve ark oluşumu |
| 2 | Türbin ve jeneratörlerde aşırı ısınma |
| 3 | Kontrol odası elektronik ekipmanında yangın |
| 4 | Kablo galerilerinde yangının hızla yayılması |
| 5 | Yağlı ekipmanda (trafo yağı) yangın büyümesi |
Bu alan için değerlendirilen sistemler
| Sistem | Gaz ailesi | İnsan bulunan hacim |
|---|---|---|
| IG-541 (Inergen) İnert Gazlı Söndürme Sistemi | İnert gaz (%52 N₂, %40 Ar, %8 CO₂) | Uygun: NFPA 2001 konsantrasyon ve maruziyet süresi sınırları içinde |
| FM-200 (HFC-227ea) Gazlı Yangın Söndürme Sistemi | Kimyasal temiz gaz (HFC) | Uygun: tasarım konsantrasyonu NOAEL (%9) altında, alarm ve tahliye ile |
| Pano İçi Gazlı Söndürme Sistemi | — | — |
| Yangın Algılama Sistemleri | — | — |
Sık sorulan sorular
Santraldeki kontrol odaları ve şalt binaları, insan güvenliği açısından özel gaz gerektirecek kadar personel barındırıyor mu?
Arıza anında hâlâ enerjili olan ekipman üzerinde gazlı söndürme kullanılabilir mi?
Tekil bir trafo kontrol panosu veya röle dolabı, tüm odayı gaz ile doldurmadan nasıl korunur?
Kontrol odaları ve kablo galerilerinde yanlış alarmdan kaçınmak neden bu kadar önemseniyor?
Bu tesislerde IG-541 mi yoksa FM-200 mü tercih edilmeli?
GYS, İstanbul merkezli bir gazlı yangın söndürme firması olarak bu tür tesislerde keşiften bakıma tüm süreci kendi ekibiyle yürütür. Gaz seçenekleri ve proje adımları ana sayfamızda bir arada.
İlgili Ürünler
IG-541 (Inergen) İnert Gazlı Söndürme Sistemi
IG-541 (Inergen), yüzde 52 azot, yüzde 40 argon ve yüzde 8 karbondioksitten oluşan; ortam oksijenini yanmayı sürdüremeyecek ama insan tarafından bir süre solunabilecek seviyeye indirerek yangını söndüren doğal bir inert gaz karışımıdır.
FM-200 (HFC-227ea) Gazlı Yangın Söndürme Sistemi
FM-200 (HFC-227ea), 10 saniyeden kısa sürede boşalarak yangını ağırlıklı olarak ısı çekerek söndüren, renksiz, kokusuz ve elektriksel olarak iletken olmayan bir temiz ajandır; tasarım konsantrasyonu insan güvenliği sınırlarının altında hesaplandığında, deşarj öncesi alarm ve tahliye prosedürüyle insan bulunabilen hacimlerde kullanılabilir.
Pano İçi Gazlı Söndürme Sistemi
Pano içi gazlı söndürme sistemi, elektrik panosu veya ekipman kabini içine yerleştirilen ve yaklaşık 100–110°C'de patlayan basınçlı bir polimer algılama tüpüyle tetiklenen, FM-200, Novec 1230 veya CO2 ajanlarından biriyle çalışan; ayrı bir elektronik algılama sistemi gerektirmeden ısı kaynağının hemen yanında söndürme yapan kompakt bir sistemdir.
Yangın Algılama Sistemleri
Yangın algılama sistemi, ısı, duman (görünür/görünmez) ve alev dedektörlerinden gelen sinyalleri bölge bazlı değerlendirerek kontrol paneli üzerinden otomatik gazlı söndürme tetiklemesini mümkün kılan tetikleyici katmandır; söndürme sistemi olmadan tek başına yangını söndürmez.
İlgili Çözümler
Stand Alone (Tek Bölge) İnert Gaz Söndürme Sistemi
Stand Alone sistem, tek bir bölgeye/odaya adanmış kendi silindir bankası, boru şebekesi, kontrol paneli ve algılama üniteleriyle birlikte önceden mühendislik hesabı yapılmış, anahtar teslim bir inert gaz söndürme çözümüdür.
Multi-Zone (Çok Bölgeli) İnert Gaz Söndürme Sistemi
Multi-Zone sistem, birden fazla yangın-ayrık bölgeyi tek bir paylaşımlı silindir bankasından, her bölgeye özel bir seçici valf üzerinden koruyan bir inert gaz söndürme mimarisidir; silindir bankası yalnızca en büyük tekil bölgenin ihtiyacına göre boyutlandırıldığı için alan ve maliyet açısından belirgin bir verimlilik sağlar.
İlgili Hizmetler
Saha Keşfi Hizmeti
Saha keşfi, bir gazlı yangın söndürme projesinin ilk adımıdır; korunacak hacmin fiziksel, mimari ve altyapısal özelliklerinin yerinde incelenerek tasarımın gerçek koşullara dayandırılmasını sağlar.
Gazlı Söndürme Sistemi Projelendirme ve Tasarım
Tasarım ve projelendirme, saha verilerine dayanarak boru çapı, nozul seçimi ve silindir miktarının hidrolik akış hesabıyla belirlendiği, uluslararası standartlara uygun mühendislik aşamasıdır.
Devreye Alma ve Süpervizörlük Hizmeti
Devreye alma ve süpervizörlük, kurulan gazlı söndürme sisteminin algılamadan salıma kadar tüm işlevsel zincirinin test edildiği ve montaj kalitesinin proje boyunca denetlendiği son doğrulama aşamasıdır.
Tesisiniz için doğru sistemi birlikte belirleyelim
Korunacak odaları ve yaklaşık ölçülerini paylaşın. Gaz seçimini insan bulunurluğu, alan ve sızdırmazlık koşullarına göre mühendislik hesabıyla yapalım.